عده اى ديگر است ، تا وقتى آن مجاهدين به شهر برگشتند اين عده آنان را انذار كنند . اينها و همچنين معانى ديگرى كه احتمال داده‌اند از سياق دور است ، و ما متعرض نقل و بحث در آنها نمىشويم . * ( « يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا قاتِلُوا الَّذِينَ يَلُونَكُمْ مِنَ الْكُفَّارِ وَلْيَجِدُوا فِيكُمْ غِلْظَةً وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّه مَعَ الْمُتَّقِينَ » ) * در اين آيه شريفه دستور جهاد عمومى داده شده تا از هر طرف در دنيا ، اسلام گسترش يابد ، چون وقتى مىفرمايد : هر طائفه از مؤمنين بايد با كفار هم جوار خود كارزار كنند معنايش همان گسترش دادن اسلام و برقرار كردن سلطنت اسلام است بر دنيا ، و بر تمامى ساكنين ربع مسكون . معناى « غلظة » در جمله * ( « وَلْيَجِدُوا فِيكُمْ غِلْظَةً » ) * شدت و سرسختى نشان دادن بخاطر خداست ، و معنايش اين نيست كه با كفار خشونت و سنگدلى و بد اخلاقى و قساوت قلب و جفا و بى مهرى نشان دهيد ، زيرا اين معنا با هيچ يك از اصول دين اسلام سازگار نيست ، و معارف اسلامى همه آن را مذمت و تقبيح كرده‌اند ، و آيات مربوط به جهاد هم از هر تعدى و ظلم و جفايى نهى كرده ، كه شرحش در سوره بقره گذشت . و جمله * ( « وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّه مَعَ الْمُتَّقِينَ » ) * وعده اى است الهى به اينكه اگر تقوا پيشه كنيد خداوند ياريتان مىكند ، و برگشت معناى آن به ارشاد مسلمين است ، به اينكه همواره مراقب خود باشند ، و مقام پروردگار خود را نسبت به خود از ياد نبرند ، و متوجه باشند كه خدا با ايشان و مولاى ايشان است ، كه اگر چنين كنند و تقوا بخرج دهند خدا وعده داده كه دست بالا و ما فوق همه عالميان قرار خواهند گرفت . بحث روايتى در الدر المنثور است كه ابن ابى حاتم و ابن مردويه از جابر بن عبد اللَّه روايت كرده‌اند كه گفت : آيه * ( « إِنَّ اللَّه اشْتَرى مِنَ الْمُؤْمِنِينَ أَنْفُسَهُمْ » ) * وقتى نازل شد كه رسول خدا ( ص ) در مسجد بود ، و مردم در مسجد همه تكبير گفتند ، آن گاه مردى از انصار كه دو طرف رداى خود را به شانه هاى خود انداخته بود نزديك آمد و پرسيد : يا رسول اللَّه ! اين آيه نازل شده ؟ فرمود : آرى . انصارى گفت : معامله پر سودى است ، و ما هرگز اين معامله را پس نمىدهيم و از